کلاههای پردار با سگکهای نگیندار، لباسهای فِلَپِر (Flapper) پرکار با رنگهای بنفش درخشان و صورتی پودری، و کفشهای ساتن با تزئینات خورشیدی: اینها تنها بخشی از مدهایی بودند که ستارههای فیلم صامت در اوایل صنعت سینما در نیویورک میپوشیدند – مدتها قبل از اینکه هالیوود به شکل امروزیاش باشد. این دوره خاص یکی از کمتر مستند شدهها در تاریخ مد است و شامل اولین سلبریتیهای آمریکا (که اکنون اغلب فراموش شدهاند) مانند مری پیکفورد، لیلیان گیش و کلارا بو میشود. این یکی از دلایلی است که گالری مرکز تحصیلات تکمیلی بارد (Bard Graduate Center Gallery) تصمیم گرفته است تا این موضوع را برای جدیدترین نمایشگاه خود برجسته کند. «الههها در ماشین: مد در فیلم صامت آمریکایی» که توسط میشل فینامور، مورخ مستقل مد و طراحی، و اما کورمک، دستیار متصدی در BGC، گردآوری شده است، تقریباً ۲۰۰ قلم مختلف از لباسهای کمیاب گرفته تا جواهرات و عکسها را به نمایش میگذارد. با توجه به علاقه کنونی مد به همه چیزهای عتیقه و تعهد طراحان به کمر افتاده، زمانبندی این نمایشگاه عالی است.
فینامور به اِل (ELLE) درباره سبک اولیه صنعت فیلم صامت میگوید: «بسیار تئاتری بود. لایههای زیاد و شفاف پارچه، کارهای زیاد با منجوق، لباسهای زیادی که شروع به پیروی از خطوط بدن میکردند، که سپس به این سیلوئت مدرن و بسیار ساده دهه ۱۹۲۰ تکامل یافت.» کورمک اضافه میکند: «جنسیت مد در این دوره، ابریشمهای بسیار ظریف بود که اغلب با تزئینات سنگین، چه پولک، چه نگین، چه گلدوزی یا فلز همراه بود.» این یکی از دلایلی است که یافتن لباسهایی که واقعاً باران فیلم در این زمان روی پرده سینما بودند، بسیار نادر است – آنها آنقدر شکننده بودند که تعداد بسیار کمی از آنها باقی مانده است.
این دو به تصویری اشاره میکنند که یک لباس لوسیل، لیدی داف گوردون (Lucile, Lady Duff Gordon) از اواخر دهه ۱۹۱۰ از خانه مد کوتور نیویورک او را در کنار یک لباس هالیوودی که توسط لوئیز گلام (Louise Glaum) در فیلم «سکس» محصول ۱۹۲۰ پوشیده شده بود، نشان میدهد؛ هر دو نماینده برخی از سبکهای مختلف دیده شده در دوران فیلم صامت هستند. لوسیل، لیدی داف گوردون به خاطر لباسهای تئاتری و خیرهکنندهاش مورد علاقه ستارههای فیلم صامت بود. طراح معاصر دیگری به نام مادام فرانسیس (Madame Francis) به ندرت در کتابهای تاریخ مد مستند شده است، اما او نیز در این نمایشگاه به خاطر لباسهایی که برای فیلمهای آن دوران طراحی کرده بود، حضور دارد. در کنار همه گزینههای لباسهای پر زرق و برق، این نمایشگاه شامل لباسهای روزمره خاص دوران فیلم صامت نیز میشود. به عنوان مثال: مدهایی که دختران پیراهنبلوزپوش، کارگران، و افرادی که به سینما میرفتند را نمایندگی میکردند؛ شامل پیراهنهای سفید ساده و دامنهای بلند تا خیابان.
شاید جالبترین نکته این باشد که این نمایشگاه حتی سرسختترین دنبالکنندگان مد را متوجه جزئیات ریز و درشتی میکند که در مد دوران فیلم صامت نقش داشتهاند. با توجه به اینکه همه چیز سیاه و سفید و بدون صدا بود، هر میلیمتر از یک جزئیات بصری اهمیت داشت. نکته جالب دیگری که این نمایشگاه مطرح میکند، رابطه جذاب بین سبک شخصی بازیگران و سبک روی پرده شخصیتهایشان است. در اوایل، صنعت فیلم هنوز در حال شکلگیری بود: بازیگران به ندرت اعتبار میگرفتند؛ آنها خودشان آرایش میکردند و اغلب لباسهای خودشان را میپوشیدند یا آنها را از طراحان مورد علاقه خود سفارش میدادند. فینامور میگوید: «بسیاری از بازیگران لباسهای خودشان را تهیه میکردند یا به طراحان مورد علاقه خود مراجعه میکردند تا مد فیلم را فراهم کنند. بنابراین آنچه ما با این نمایشگاه در نظر داریم این است که نوعی طرح اولیه برای زرق و برق هالیوود ارائه میدهد.»
کفشهای مجلل آی. میلر (I. Miller)، سوتینهای منجوقدوزی شده، کلاه چرمی پرواز و عینکهای خلبانی نیز در این نمایشگاه به نمایش گذاشته شدهاند. کورمک میگوید: «ما امیدواریم که مردم نه تنها با درک اهمیت این دوره از نمایشگاه خارج شوند، بلکه فکر میکنم از خود لباسها و برخی از تصاویر زنان روی پرده نیز شگفتزده خواهند شد.»
«الههها در ماشین: مد در فیلم صامت آمریکایی» تا ۳ ژانویه ۲۰۲۷ در گالری مرکز تحصیلات تکمیلی بارد دایر است.